เมื่อหลายวันก่อนได้มีโอกาส ขึ้นไปวัดป่าชนะสงคราม ไปดูงานสร้างศาลาธรรมสังเวช และตั้งใจว่าจะไปถือศีลสักอาทิตย์ แต่มีโอกาสนอนที่วัดแค่สามคืน เพราะ หลวงปู่พรหม เจ้าอาวาส ที่เป็นครูบาอาจารย์อีกรูปของภูเตศวร มีธุระสำคัญบางประการอย่างเร่งด่วน ทำให้ต้องขับรถไปส่งท่าน ที่วัดเขาน้อย จังหวัดชัยภูมิ

          แม้มีเวลาน้อยนิด แต่ก็มีโอกาสได้สนทนาธรรมกับหลวงปู่หลายครั้ง ประกอบกับช่วงเวลาที่ขับรถ นำท่านเดินทางไปสู่จุดหมาย ที่ต้องใช้เวลากว่า 5 ชั่วโมง จึงได้สดับธรรมะจากหลวงปู่อย่างอิ่มเอมใจ หลายประโยคเป็นคำแนะนำสั่งสอนอันล้ำค่า ซึ่งจะหาฟังจากที่ใดได้ยากยิ่ง โดยเฉพาะ เรื่องของจิตกับการฝึกหัดจิต

          เป็นที่รู้กันว่า “จิตเป็นธาตุรู้” โดยปกติจะมีธรรมชาติ ใสสว่าง ประภัสสร แต่จะเศร้าหมอง ไปตามธรรมารมณ์ ที่วิ่งเข้ากระทบ โดยผ่านอายตนะ 6 อันมี หู ปาก จมูก ลิ้น กาย และใจ อายตนะ 6 นี้แหละ ที่ทำให้จิตกระเพื่อม อาการกระเพื่อมนี่แหละ เรียกว่า อารมณ์ เข้าทำนอง อะไรชอบก็ว่าดี ที่ไม่ชอบก็ว่าไม่ดี ขึ้นอยู่กับการปรุงแต่งตามกิเลสในจิตตนทั้งสิ้น

          หลวงปู่ท่านกล่าวว่า “ทุกอย่างในโลก คือธรรมะทั้งสิ้น” ถ้าเรารู้จักยกขึ้นพิจารณาอย่างมีสติ ไม่เพียงเท่านั้น ท่านยังให้ฝึกจิตจนสามารถกำหนดสิ่งที่น่าเกลียด ให้ไม่น่าเกลียด กำหนดความไม่น่าเกลียด ให้เป็นของน่าเกลียดก็ได้ ท้ายที่สุด กำหนดความไม่น่าเกลียด กับความน่าเกลียด ให้เป็นความรู้สึกกลางๆได้

          ฉะนั้น เวลา หู ตา ไปกระทบอะไรเข้า หลวงปู่ท่านให้ “ตั้งสติรู้” ก่อน รู้ว่า “ใจ” เรากำลังรู้สึกถึงอารมณ์ รัก เกลียด โกรธ ชอบ หรือไม่ชอบ (ให้เห็นเฉยๆ แบบที่เรียกว่า สังเกตการณ์) ให้ทำอย่างนี้บ่อยๆ จิตจะมีกำลังขึ้นเป็นลำดับ สติจะตามทันความคิดรวดเร็วขึ้นโดยอัตโนมัติ แล้วจะรู้ว่า โลกนี้ไม่มีอะไรดี หรือ เลว เพียงด้านเดียว ซึ่งจะทำให้จิตเราไม่ตะแคงไปด้านใดด้านหนึ่งอย่างขาดสติ และที่สำคัญกว่านั้น หลวงปู่ยังย้ำอีกว่า ที่สุดของนักปฏิบัติ จะสามารถพิสูจน์ตนเองได้ด้วยตัวเอง โดยไม่ต้องให้ใครตอบ นั่นก็คือ

          วันนี้ ปากที่พูด ใจที่คิด กายที่ทำ มันตรงกันหรือเปล่า?

          “ถ้าตรงกัน นั่นแหละ คือตัวบอก ว่าเราเริ่มเข้าถึงธรรมแล้ว เพราะทุกอย่าง ไม่ว่า กาย วาจา ใจ มันเป็นธรรม” และประการสุดท้าย หลวงปู่พูดด้วยรอยยิ้ม

          “ผู้มีธรรม ต้องถามตัวเอง ตอบตัวเองได้ว่า กาย วาจา ใจ ที่แสดงออก เป็นเพราะกิเลสตัณหา ที่มาจาก ความ รัก โลภ โกรธ หลง ในจิตของตนหรือเปล่า รู้อย่างนี้ ทันมันอย่างนี้ จึงเป็นจิตที่มีปัญญาธรรม ไม่ได้มาจากจิตหลอก จิตหลง จิตที่สำคัญผิดด้วยสัญญา จากการปรุงแต่งของกิเลส”

เอวังก็มีด้วยประการฉะนี้

ด้วยรัก

ภูเตศวร

          ในขณะที่ล้างหน้าตอนตื่นนอนทุกเช้า

          คุณทมยันตีเคยถามว่าที่ท่องคืออะไรคะยาย? ซึ่งคุณยายของเธอจะตอบสั้น ๆ ว่า...

          “คาถาเมตตาไงลูก ท่องทุกวันทำให้คนรักคนชอบ ไม่เกลียดเรา...”

          ดังนั้น คุณนายทมก็เลยท่องพระคาถานั้นมาโดยตลอด พอผมได้ยินเธอเล่าให้ฟังก็หัวเราะ รายนั้นก็เลยถาม...

                  “หัวเราะอะไร?”

                  ผมก็เลยตอบตามที่ผมรู้ว่า... “ป้าถูกวางอุปทาน”

                  “อุปทานยังไง?” เธอถามผมเบา ๆ แต่ภูเตศวรรู้ ขืนตอบไม่ได้เหตุได้ผลมีหวังถูกว้ากเพ้ยแน่ ๆ จึงรวบรวมสติและปัญญาเท่าหางอึ่งอรรถาธิบายให้ฟัง...ถึงตอนนี้คุณท่านทั้งหลายอ่านคำตอบเอาเองนะครับ...

          ความจริงพระคาถาต่าง ๆ ที่ใช้กันอยู่ในทุกวันนี้ ส่วนใหญ่จะนำมาจากตัวอักษรในภาษาบาลีที่หมายถึงพระพุทธ...พระธรรม พระสงฆ์ อันเป็นพระรัตนตรัย หรือพระนามของพระพุทธเจ้า ยกตัวอย่างเช่น...

                  มะ อะ อุ... ที่มาจาก พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์

                  ทุ สะ นิ มะ... มาจาก ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

                  นะ โม พุท ธา ยะ... มาจากพระนามของพระพุทธเจ้าห้าพระองค์ คือ...สมเด็จพระกกุสันโธพระพุทธเจ้า, สมเด็จพระโกนาคมโนพุทธเจ้า, สมเด็จพระกัสสโปพุทธเจ้า, สมเด็จพระศรีศากยมุนีโคตโม และ พระศรีอริยเมตไตรย

          ฉะนั้น...หัวใจพระถาคาดังที่กล่าวมาคือ การนำเอาคำมงคลนามมาเป็นหลัก แล้วต่อท้ายด้วยประโยคที่บอกความหมายตามเจตนาของผู้นำไปใช้เพื่อให้เกิดมงคลตามที่ต้องการ

          สิ่งที่ผู้เขียนบอกว่า เป็นการ ‘วางอุปทาน’ นั้น ก็คือเมื่อเราบริกรรมพระคาถาอยู่เป็นนิจ จิตของเราก็คล้อยตาม เมื่อจิตคล้อยตามจึงบังเกิดผลตามมา ส่วนดีของพระคาถาจึงอยู่ตรงนี้

          อยู่ที่...ใช้สอนจิตให้เป็นไปตามคำบริกรรม...คำบริกรรมทำให้จิตแน่วแน่ จิตแน่วแน่จึงเกิดพลังเพื่อนำไปใช้ตามต้องการ...

          อยากจะยกพระคาถาง่าย ๆ มาประกอบเช่น คาถาคงกระพัน ที่เคยได้ยินอยู่บ่อย...คำบริกรรมมีดังนี้

          เห็นไหมครับ จะอย่างไรก็ทิ้งพระรัตนตรัยไม่ได้ หรือจะเอาอีกสักคาถาก็ยังไหว

          นะโมพุทธายะ ที่กล่าวมาคือพระคาถาถอดถอนคุณไสย หรือถูกกระทำย่ำยี จะเห็นได้ว่าพระคาถาที่ว่าก็ใช้พระเจ้าห้าพระองค์เหมือนพระคาถาเมตตาของคุณทมยันตีทุกประการ หากแต่คำต่อท้ายมีความหมายต่างกัน

          มาถึงตรงนี้ หลายท่านอาจจะถามว่า แล้วคาถาเหล่านี้ใช้ได้ผลไหม? ภูเตศวรคงจะตอบแบบกำปั้นทุบดินว่า...

                  “ได้ผลหรือไม่อยู่ที่คนใช้!”

          ท่านผู้อ่านอย่าเพิ่งขมวดคิ้วครับ...ผมยกตัวอย่างให้ฟังอย่างนี้ครับ...เหมือนอย่างเรามีมีดเอาไว้ป้องกันตัวหนึ่งเล่ม เวลาใช้ไม่ได้อยู่ที่มีดนั้นดีหรือไม่ดี แต่ต้องดูที่ฝีมือของคนใช้ด้วยจริงไหมครับ

          ดังนั้น...พระคาถาในบทเดียวกัน คนสิบคนเอาไปใช้อย่างได้ผลต่างกัน เหตุเพราะสภาวะจิตของมนุษย์ย่อมแตกต่างกันเป็นธรรมดา ใครจิตนิ่งกว่าก็ได้ผลมากกว่า

          อย่างเช่นให้คนที่มีพื้นนิสัยโอบอ้อมอารีพร่ำบ่นคาถาเมตตา ย่อมได้ผลเร็วกว่าให้คนมีนิสัยเห็นแก่ตัวนำไปใช้แน่

          มาถึงตรงนี้หลายท่านคงจะถึงบางอ้อกันบ้างแล้วว่าพระคาถาต่าง ๆ ใช้เป็นอุบายในการสำรวมจิต ผลของจิตทำให้เกิดปรากฏการณ์เหนือธรรมชาติขึ้น

          หากมีคำถามถึงผู้เขียนว่า...ปัจจุบันใช้คาถาอะไร... ภูเตศวรขอตอบอย่างไม่ปิดบังอำพราง...แม้แต่นิดเดียว...ว่าคาถาประจำตัวคือ...

         ส่วนคาถาเมตตามหานิยม นั้น...ผมใช้เข้าสมาธิแล้วเจริญเมตตา ให้สรรพสัตว์ผู้ตกทุกข์ด้วยกันทั้งหมด เมื่อกระแสเมตตาอันเป็นกระแสเย็นออกจากตัวเราสู่ผู้อื่นเราก็จะได้รับกระแสนั้นเฉกเดียวกันครับ