กวี by แม่เม้า

กวี

     หมายถึง ผู้ที่แต่งคำประพันธ์ประเภทร้อยกรอง ไทยแบ่งกวีที่มีผลงานร้อยกรองออกเป็นสี่ประเภท คือ

     ๑). อรรถกวี หมายถึงกวีที่แต่งคำประพันธ์จากเหตุการณ์ตามความเป็นจริง เช่น หม่อมราโชทัย (ม.ร.ว. กระต่าย อิสรางกูร) แต่งนิราศลอนดอน โดยพรรณนาถึงเหตุการณ์ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ แต่งให้คณะผู้เชิญราชสาสน์ และเครื่องราชบรรณนาการไปถวาย สมเด็จราชินีวิคตอเรีย เมื่อ พ.ศ.๒๔๐๐ ซึ่งท่านเองทำหน้าที่เป็นล่ามไปกับคณะทูตชุดนี้

     ๒). จินตกวี เป็นกวีที่แต่งเรื่องราวขึ้นตามความคิด จินตนาการของตนเอง ผู้เป็นจินตกวีของไทยคือ สุนทรภู่ ซึ่งแต่งเรื่องพระอภัยมณีแล้ว จินตนาการถึงเรือสำเภาของโจรสุหรั่ง ว่ามีทุกสิ่งพร้อมมูล ไม่ว่าตึก สวน สระน้ำ ไม่ผิดกับเรือเดินสมุทรขนาดใหญ่ในปัจจุบัน หรือแม้แต่นางละเวง มีหีบเสียงเล่น เอดิสันเองก็คิดไม่ถึงว่า สุนทรภู่จะรู้ล่วงหน้าขนาดนี้

     ๓). สุตกวี กวีแต่งเรื่องขึ้นจากการได้ยิน ได้ฟังมา เช่น สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส นิพนธ์เรื่องลิลิตตะเลงพ่าย อันเป็นเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ กล่าวถึงการกระทำยุทธหัตถี ระหว่างสมเด็จพระนเรศวรมหาราช กับมหาอุปราชา แห่งเมืองหงสาวดี

     สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรสทรงได้รับการยกย่องว่าเป็นรัตนกวีแห่งรัตนโกสินทร์ ซึ่งหมายถึง เป็นกวีแก้วของเมืองไทย

     ๔). ปฏิภาณกวี หมายถึงกวีที่แต่งคำประพันธ์ได้รวดเร็ว โดยใช้ไหวพริบปฏิภาณทันที ไม่ได้เตรียมตัวมาก่อน เช่น

     ศรีปราชญ์ ที่โต้ตอบกับนายประตูว่า

     นายประตู = แหวนนี้ท่านได้แต่ ใดมา

     ศรีปราชญ์ = เจ้าพิภพโลกา ท่านให้

     นายประตู = ทำชอบสิ่งใดนา วานบอก

     ศรีปราชญ์ = เราแต่งโคลงถวายไท้ ท่านให้รางวัล

     ** สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ได้รับการถวายพระเกียรติคุณในฐานะ “ปูชนียบุคคล” ผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรมระดับโลก ประจำปี ๒๕๓๓ จากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (unesco)