ก็แล้วแต่ by อ้อย

ก็แล้วแต่

          เป็นประเพณีของวัดเซนในประเทศญี่ปุ่น ที่ถือว่า พระภิกษุที่เดินทางผ่านมารูปใดจะพักอาศัยได้ ก็ต้องสามารถโต้ตอบปัญหาธรรมะชนะพระภิกษุที่ประจำอยู่ ถ้าหากแพ้ก็จะต้องเดินทางไปหาที่พักใหม่

          ณ วัดแห่งหนึ่งมีพระภิกษุพี่น้องสององค์อาศัยอยู่ องค์พี่เป็นผู้คงแก่เรียน รอบรู้ธรรมทั้งในทางปริยัติและปฏิบัติแตกฉานมาก ส่วนองค์น้องนั้นนอกจากจะตาบอดข้างหนึ่งแล้ว ยังเป็นผู้มีสติปัญญาค่อนข้างทึบ

          วันหนึ่งได้มีพระภิกษุจาริกมาจากที่ไกล เดินทางมาจะขอพักอาศัย ณ ที่แห่งนี้ชั่วคราว และได้ขอท้าโต้ปัญหาธรรมะขั้นสูงเพื่อการได้สิทธิเข้าพักตามธรรมเนียม แต่เนื่องจากพระภิกษุองค์พี่ได้ศึกษาและปฏิบัติธรรมมาทั้งวันมีความเหน็ดเหนื่อยมาก จึงได้มอบให้พระน้องชายเป็นผู้ทำหน้าที่โต้ปัญหาธรรมะแทน แต่ได้กำชับน้องชายว่า “จงใช้วิธีโต้ปัญหาแบบเงียบ”

          เมื่อพระภิกษุทั้งสองพร้อมแล้วก็พากันไปยังที่บูชาหน้าพระพุทธรูป จุดธูปบูชาพระรัตนตรัยเสร็จแล้ว การโต้ปัญหาธรรมะจึงเริ่มขึ้น

          ชั่วครู่เดียวพระภิกษุองค์ที่จาริกมาก็ลุกขึ้นเดินออกมาหาพระภิกษุองค์พี่แล้วกล่าวว่า

          “น้องชายของท่านเก่งเหลือเกิน ข้าพเจ้ายอมแพ้”

          พระภิกษุผู้เป็นพี่ถามว่า “ท่านโต้ปัญหากันว่าอย่างไร”

          พระภิกษุผู้จาริกมาได้ชี้แจงว่า “ทีแรกข้าพเจ้าชูนิ้วมือขึ้นมาหนึ่งนิ้วก่อนซึ่งหมายถึงพระพุทธ น้องชายของท่านได้ชู ๒ นิ้วตอบ ซึ่งหมายความว่าต้องมีทั้งพระพุทธและพระธรรม ข้าพเจ้าจึงชู ๓ นิ้ว หมายถึงว่าถ้าจะให้ครบ จำเป็นต้องมีทั้งพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ แต่คราวนี้ น้องชายของท่านกลับชูกำปั้นมาที่หน้าของข้าพเจ้า ซึ่งหมายถึงว่าจะเป็นพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์นั้น ก็ต้องมาร่วมกันเป็นหนึ่งเดียว คือ สัจธรรม นี่แหละข้าพเจ้าจึงถือว่าเขาเป็นผู้ชนะ และข้าพเจ้าไม่มีสิทธิพักอยู่ที่นี่” พระภิกษุองค์นั้นกล่าวแล้วก็กราบลาพระภิกษุผู้พี่เดินทางต่อไป

          สักครู่หนึ่ง พระภิกษุองค์น้องวิ่งเข้ามาหาพี่ชาย และถามว่า “เจ้าหมอนั่นมันไปไหนแล้วล่ะ!”

          พระภิกษุผู้พี่กลับถามน้องชายว่า “เธอชนะเขาไม่ใช่หรือ?”

          “ชนะกะผีอะไรล่ะ” พระน้องชายกล่าวอย่างโกรธแค้น “ผมจะมาเล่นงานมันอยู่นี่แหละ”

          “เธอโต้ปัญหากับเขาว่าอย่างไร” พระภิกษุผู้พี่ถามต่อไป

          “โต้ว่าอย่างไร” พระน้องชายตะโกน “พอเห็นหน้าผม มันก็ชูนิ้วเดียวมาที่หน้าผม ดูหมิ่นว่าผมมีตาเดียว ผมก็สู้อดทนเพราะเห็นว่าเขาเป็นแขก จึงชู ๒ นิ้วไป เป็นการแสดงความยินดีว่า ผมยินดีเขามี ๒ ตาบริบูรณ์ แทนที่มันจะรู้สึกตัว มันกลับชู ๓ นิ้วให้ผม ซึ่งหมายความว่าทั้งผมและมันมีตารวมกัน ๓ ตา อย่างนี้ไม่ใช่เยาะเย้ยกันแล้วจะเป็นอะไร ผมเหลืออดจริงๆจึงชูกำปั้นจะต่อยหน้ามันแต่มันกลับวิ่งหนีออกมาเสียก่อน”