
ศิษย์ฆราวาสคนหนึ่งก่อหนี้ไว้ท่วมหัวไม่มีปัญญาไถ่หนี้ จึงระบายความในใจให้อาจารย์เซนอี้ซิวฟัง พร้อมกับบ่นว่าจะฆ่าตัวตายให้ทุกสิ่งทุกอย่างจบสิ้นลง
อาจารย์เซนอี้ซิงถามเขาว่า “นอกจากความตายแล้ว ไม่มีวิธีอื่นใดแก้ปัญหาได้อีกหรือ?” สาวกผู้นั้นกล่าวอย่างสิ้นหวังว่า “ไม่มี”
อาจารย์เซนอี้ซิวถามอีกว่า “ที่บ้านโยมไม่มีอะไรเหลือใช่ไหม?”
สาวกผู้นั้นตอบว่า “นอกจากลูกสาวอายุแปดขวบแล้ว ไม่มีอะไรอีกเลย”
อาจารย์เซนอี้ซิวตอบว่า “อ้อ! ฉันมีวิธีแล้ว . โยมยกลูกสาวให้แต่งงานกับฉัน. ฉันใช้หนี้แทนโยม ปัญหาก็แก้ตกแล้วมิใช่หรือ?”
แม้ศิษย์ผู้นั้นจะตกตะลึง แต่เนื่องจากเคยได้ยินกิตติศัพท์โดยเฉพาะสติปัญญาของท่านมานาน อีกทั้งรู้สึกว่าท่านมีแผนการแยบยลอยู่ในใจและไม่มีเจตนาร้าย
จึงกลับบ้านประกาศว่าวันนั้นเดือนนั้นอาจารย์เซนอี้ซิวจะแต่งงานเป็นลูกเขยของเขา
เมื่อข่าวนี้แพร่ออกไป ก็เป็นที่โจษขานฮือฮากันมากทั่วอำเภอ พอถึงกำหนดแต่งงาน ทุกคนต่างมุ่งหน้าแวะมาดูข้อเท็จจริงที่บ้านศิษย์ผู้นั้น
อาจารย์เซนจึงตั้งโต๊ะเขียนภาพลายสือจีนขายตั้งแต่เช้าตรู่ ปรากฏว่าขายดีเป็นเทน้ำเทท่า ทุกคนต่างแย่งกันซื้อภาพลายสือจีนของท่าน ลืมจุดมุ่งหมายเดิมที่เดินทางมาในวันนั้น
ผลคืออาจารย์เซนได้เงินหลายเข่งจากการขายภาพลายสือจีน
อาจารย์เซนอี้ซิวถามศิษย์ว่า “เงินเหล่านี้พอใช้หนี้แล้วหรือยัง?” ศิษย์คนนั้นดีใจจนตอบเสียงสั่นว่า “พอแล้ว! พอแล้ว!”
อาจารย์เซนจึงสะบัดชายแขนจีวรกล่าวว่า “ดีล่ะ! ใช้หนี้แทนโยมหมดแล้ว เป็นอาจารย์ของโยมอย่างเดิมดีกว่า!” กล่าวจบก็ลุกขึ้นเดินทางกลับวัด
พุทธศาสนาจะสอนให้คนมีสติปัญญา เพราะสติปัญญาจะช่วยให้เราสามารถดำรงชีวิตอยู่ในโลกได้
แต่การมีสติปัญญาเพียงอย่างเดียวคงไม่พอ คงต้องอาศัยคุณธรรมด้วย
ดังนั้นการมีปัญญาเพื่อช่วยตนเองแล้ว ต้องช่วยผู้อื่นและสังคมด้วย จึงจะถือว่าเป็นคนที่มีสติปัญญาอย่างแท้จริง
------------------------------------------------------
หวางเฉาชง. (๒๕๓๖). ประกายแห่งเซน. แปลโดย วรรธนะ มโนภินิเวศ. หน้า ๔๐-๔๑.
by อ้อย
Salunya Village Soi. 2
Bangkhuntien Bangkok 10150
Tel : 08-1258-3495
Email : dhamma5mins@hotmail.com