การฆ่าความโกรธ เป็นสุขอย่างยิ่ง by j_shoosri

          ท่านได้มีการอธิบายลำดับของการพัฒนาความโกรธตามหลักพุทธศาสนาไว้ดังนี้

          ความโกรธ มีจุดเริ่มต้นที่ การมีความคิดเห็นต่างกัน ความต้องการต่างกัน การมีความโลภและความอยากที่ไม่สมหวัง ไม่ว่าจะเกิดจาการที่ตามองเห็น หูได้ยิน กลิ่นรับรส การสัมผัส หรือแม้จะเป็นใจคิด ปรุงแต่งจากปัจจัยภายนอก หรือภายในใจเราเอง เช่น ได้ยินเสียงไก่ขันดังหนวกหู ไม่พอใจ ไม่ชอบใจ อยากให้หยุดขัน ได้กลิ่นเหม็นที่ไม่ชอบ เกิดรำคาญ อยากให้เลิกส่งกลิ่นนั้น ได้ยินคำพูดที่ขัดหู เกิดเป็นการขัดใจ และตามมาด้วยความไม่พอใจ พัฒนาเป็นความโกรธ

          ซึ่งการโกรธนี้จะทำให้เกิดปฏิกิริยาทางกาย ได้ แก่ การมีหัวใจเต้นรัว เร็ว เกิดความร้อน ร่างกายมีอุณหภูมิสูงขึ้น หน้าแดง หน้าบึ้งหน้างอ บิดเบี้ยว หน้าสั่น คางสั่น ตัวสั่น ซึ่งเป็นเหมือนไฟ เผาผลาญตนเองก่อนที่จะแปรเปลี่ยนไปเป็นความโทสะ

          ซึ่งเมื่อความโกรธลุกลามมากขึ้นมาถึงระยะนี้ จะมีความคิดในการอยากประทุษร้าย ซึ่งหากไม่สามารถกระทำได้ จิตจะเปลี่ยนเป็นการอาฆาตมาดร้ายเก็บไว้ในดวงจิต รอวันเวลาจะประทุษร้ายต่อไป แต่หากจิตที่ยังคงคิดจะประทุษร้ายต่อไปนั้นมีความเป็นไปได้ ดวงตาจะเริ่มหันมองไปรอบ ๆ ตัวเพื่อหาศาสตราอาวุธ เมื่อเจอแล้ว ก็จะคว้าขึ้นมา และลงมือกระทำ ซึ่งในความรุนแรงอาจจะเริ่มที่ทำลายข้าวของ สิ่งของ จนถึง สัตว์ และคน โดยความรุนแรงอาจจะไม่มากนัก จนถึงขั้นที่ทำให้ผู้ถูกประทุษร้ายนั้นถึงตายได้ ซึ่งแน่นอนว่า หากปล่อยให้ความโกรธพัฒนาเป็นลำดับอย่างรวดเร็ว จนไม่สามารถยับยั้งได้ทัน โดยเฉพาะในคนที่ไม่ได้มีความรู้เท่าทันถึงพัฒนาการเป็นลำดับของความโกรธ และไม่สามารถระงับได้ทันแล้วย่อมต้องเสวยผลที่เกิดขึ้นตามมาคือ การไม่สามารถหลับให้เป็นสุข และแน่นอนย่อมต้องเศร้าโศกต่อผลเสียที่ใหญ่หลวงของการกระทำบนความโกรธนั้นอย่างไม่ต้องสงสัย

j_shoosri

          การที่มาเรียนรู้ลำดับหรือพัฒนาการของความโกรธ ก็เพื่อให้รู้ถึงความโกรธที่กำลังเกิดขึ้น และรีบหาสาเหตุแล้วหาทางระงับดับความโกรธเสียตั้งแต่ในระยะเริ่มต้น ซึ่งยังไม่หนักหนาสาหัส เพราะว่าจิตของคนเรานั้นมันจะเปลี่ยนความคิดได้อย่างรวดเร็วมาก การพัฒนาความโกรธถึงขั้นรุนแรงจึงอาจใช้เวลาไม่นาน ดังนั้นหากไม่รู้เท่าทันพัฒนาการของมันจะหยุดได้ไม่ทันท่วงที และจะต้องมากินร้อนนอนทุกข์ไปอีกนานแสนนานจากผลของการกระทำตามอำนาจของความโกรธนี้

          ท่านได้เล่าถึงข่าวที่เกิดขึ้นในประเทศเนปาล เมื่อเร็วๆนี้ว่า ชาวนาคนหนึ่งได้ถูกงูเห่ากัด จึงเกิดความโกรธ ได้วิ่งไล่จับงูเห่าตัวนั้นจนทัน และได้กัดงูเห่าตัวนั้นจนตาย ก่อนที่ตัวเองจะไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลและปลอดภัย ท่านยกกรณีนี้ขึ้นมาเพื่อช่วยให้มองเห็นพัฒนาการของความโกรธโดยตลอด ซึ่งคนก็เกิดความโกรธต่อสัตว์ได้เช่นกัน

j_shoosri

          การมีสติรู้เท่าทันความโกรธ เสียแต่เนิ่น ๆ หาสาเหตุของความโกรธ และหาทางระงับไม่ปล่อยให้ความโกรธพัฒนาในระดับรุนแรงต่อไป โดยใช้หลักเมตตาต่อกัน และมองให้สุดทางของความโกรธว่าไม่เป็นประโยชน์ต่อตัวเราเองเลยในเบื้องต้น เพราะไฟแห่งโทสะ ย่อมเผาผลาญตัวเราเองให้วอดวายก่อนคนอื่นเสมอ และการลุแห่งอำนาจของความโกรธย่อมจองเวรต่อกัน และตามล้างผลาญกันไม่มีที่สิ้นสุด โดยไม่รู้ว่าเมื่อไหร่จะถึงคราวเราจะต้องเป็นผู้ถูกกระทำจากการพยาบาทจองเวรนั้น ๆ ในเมื่อเราได้เคยทำร้ายเขามาก่อนด้วยความโกรธแล้ว...

          หมายเหตุ เป็นการบันทึกจากความทรงจำของ ทันตแพทย์หญิงพวงทอง เล็กเฟื่องฟู ในการฟังพระธรรมเทศนา โดย ท่านพระครู วินัยธร ธีรวิทย์ บนศาลาการเปรียญ วัดราชาธิวาสวิหาร วันที่ 30 สิงหาคม 2555เวลา 19.00น ซึ่งส่งมาให้พี่สาวได้อ่าน เมื่ออ่านแล้วเห็นว่าควรจะได้ให้เพื่อน ๆ สมาชิกได้อ่านบ้างเพื่อจะได้ใช้ประโยชน์จากบทธรรมนี้ได้บ้างไม่มากก็น้อย....ขอความเจริญในธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าจงบังเกิดแก่ทุกท่านด้วยเทอญ...