พราหมณ์กินข้าว by แม่เม้า

พราหมณ์กินข้าว

     เห็นชื่อเรื่องแล้ว ผู้อ่านอย่าเพิ่งเอะอะไป ถ้าการกินอยู่ของพราหมณ์เขาทำเป็นปกติเอย่างเราท่านละก็ แม่เม้าจะเอามาเล่าทำไม ก็เพราะมีอะไรแปลกๆนะซี ถึงหยิบมาเขียนสู่กันอ่าน แต่มีข้อแม้ว่าธรรมเนียมที่ว่า ปัจจุบันนี้คงมีการยกเว้นกันบ้างในบางเรื่อง อ่านแล้วก็ถือซะว่า ใช้ประดับความรู้อันมากมายของท่านให้เพิ่มพูนมหาศาลยิ่งขึ้น แล้วอย่าเอาอย่างแม่เม้าละ ทุกวันนี้มีความรู้ท่วมหัวแต่เอาตัวไม่รอดสักเรื่อง เพราะความรู้ที่มีก็เป็นชิ้นเป็นอันเฉพาะเรื่องม่เป็นเรื่องอย่างนี้ล่ะค่ะ คิดเสียว่า อ่านไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหามละกัน

     พราหมณ์เป็นวรรณะหนึ่งของชาติอินเดียมีหน้าที่ทั้งพิธีราษฎร์ พิธีหลวง มีกฎระเบียบซึ่งต้องปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ซื่อสัตย์ต่อตนเอง และเทพเจ้าที่เขานับถืออย่างยิ่งยวด

     ดูแต่การบริโภคอาหารเถอะแต่ละภาชนะที่ใช้ก็มีขีดจำกัดอย่างน่าอึดอัด ถ้าอยู่นอกบ้านให้ใช้ใบตอง หรือใบไม้เย็บเป็นกระทง สำหรับบรรจุข้าวปลาอาหารที่จะกิน แต่ถ้าอยู่ในบ้านกินคนเดียว จะใช้ภาชนะที่ทำจากทองแดง หรือโลหะอย่างอื่นก็ได้ ยกเว้นดินเผา เขาห้ามใช้โดยเด็ดขาด นี่ถ้าพราหมณ์มีชีวิตอยู่ในยุคเดียวกันกับคนบ้านเชียง คงได้อดตายแน่ เห็นทีแม่เม้าต้องแนะนำให้ญาติดีกับผีตองเหลือง จะได้ถ้อยทีถ้อยอาศัยใช้ใบตองด้วยกันไง โชคดีที่แม่เม้าไม่มีโอกาสเป็นนางพราหมณีกับเค้า มิฉะนั้นคงโดนอัปเปหิออกจากวรรณะ เพราะความนิยมการกินอาหารนอกบ้านของตัว แถมยังทำกระทงใบตองก็ไม่เป็นอีก

     แม่เม้าอ่านตำราแล้วกลุ้มใจ๊...กลุ้มใจ...ภาชนะทุกอย่างของเขาต้องเป็นของใครของมันจะใช้ร่วมกันก็ไม่ได้ ใครที่คิดจะเอื้อเฟิ้อพราหมณ์เพื่อนบ้านแบบสำนวนไทยว่า “น้ำผักบุ้งไป น้ำสายบัวมา” โดยตักข้าวใส่ภาชนะที่ใช้แล้วให้เขาละก็ อย่าบังอาจทำเข้าเชียวละ เพราะพราหมณ์เขาถือว่า เป็นการหมิ่นประมาทเขาอย่างร้ายแรง อยู่ดีไม่ว่าดี จะกลายเป็นทำคุณบูชาโทษ โปรดพราหมณ์ได้บาปเสียเปล่า

     เวลากินผลไม้หรือของแห้งๆ ต้องบิเป็นชิ้นเล็กๆ อ้าปากกว้างๆแล้วเล็งให้ดี ก่อนโยนผลุบให้เข้าปาก แหม...ข้อนี้แม่เม้าถนัด ถามว่าทำไม่ต้องทำอย่างนั้นพราหมณ์ก็มีเหตุผลว่า ถ้าใช้มือป้อนเข้าปากแล้วเกิดเผลอเอามือไปถูกน้ำลายเข้าจะเกิดความลามก ซึ่งพราหมณ์ถือมาก แม่เม้าว่า เหตุผลลึก ๆ อาจจะกลัวการติดเชื้อ อันเป็นอนามัยส่วนบุคคลขั้นพื้นฐานก็ได้ ประเทศอินเดียเคยได้ชื่อว่าเกิดโรคระบาดอยู่บ่อยๆ ถ้าไม่ขู่ไว้แบบนี้ คงไม่ได้ผลกระมัง แม้แต่การดื่มน้ำยังต้องใช้วิธีกรอก จะเอาปากรองดื่มตรงๆจากภาชนะไม่ได้ หากทำอย่างนี้ ภาชนะนั้นจะสกปรกโสโครกทันที น่าสะอิดสะเอียนจนใช้ต่อไม่ได้ หากกินกันหลาย ๆ คน ต้องระมัดระวังอย่างกวดขัน ไม่ให้เศษอาหารตกไปโดนผู้อื่น แม้ข้าวหกเพียงเม็ดเดียว ผู้ร่วมสำรับต้องเลิกกินทันที ให้เปลี่ยนข้าวจานใหม่ ส่วนที่เหลือจากการตกหล่นก็โยนให้นกหรือสุนัขเท่านั้น

     หากพราหมณ์จะทำทานกับคนจนที่เป็นพราหมณ์ด้วยกัน เขาจะแบ่งหุงแยกเป็นส่วนต่างหาก ถ้าผู้อื่นที่ไม่ใช่พราหมณ์ด้วยกัน ห้ามหุงหรือต้มให้ ต้องให้เป็นข้าวสารเท่านั้น

     คราวนี้ถึงเวลาอิ่ม พราหมณ์ต้องล้างปากและมือ ตบท้ายรายการแต่ละมื้อถึง 12 ครั้ง จึงจะถือว่าสะอาดสุดยอด ถ้าท่านอยากให้ครอบครัวพราหมณ์อยู่ร้อนนอนทุกข์ไม่มีสุขสักคราละก็ ท่านต้องหาวิธีเชิญตัวเองเข้าไปในครัว หรือห้องทำอาหารของเขาเถอะ ท่านจะได้ทัศนามหกรรมทุบหม้อข้าวหม้อแกงให้วินาศหมด เพราะการให้คนแปลกหน้า ได้เห็นส่วนห้องครัว ซึ่งถือว่าเป็นที่ที่ลึกลับกวดขันที่สุดนั้น ภาชนะทุกชนิดในครัวจะกลายเป็นของลามกไป

     พิธีแก้ไขให้ครัวบริสุทธิ์เหมือนเดิมนั้น ต้องใช้มูลวัวผสมน้ำ ชำระล้างหรือถูพื้นครัว จึงจะใช้ใหม่ได้ เขียนมาถึงตรงนี้ แม่เม้ายังมีความหวังอยู่บ้าง ตรงที่เขาไม่ระบุว่า มีการทุบไม้ตีพีฃริกให้วินาศสันติไปด้วย อย่างย้อย ๆ แม่บ้านพราหมณี ยังมีโอกาสใช้อาวุธประจำครัวจัดการกับพ่อบ้านได้เหมือนแม่บ้านไทย แต่...เอ... ในตำราเขาไม่ได้บอกไว้ว่า มีกฎห้ามหรือเปล่า เอาน่า...หยวน ๆ ไปเถอะ ถือซะว่า ช่วยอนุรักษ์กิจกรรมในครอบครัวไว้สักอย่างเหอะ...นะขอร้องล่ะค่ะ