อาสาฬหบูชา, อาษาฒ, ปุริมพรรษาและปัจฉิมพรรษา by การเกด

อาสาฬหบูชา, อาษาฒ, ปุริมพรรษา และปัจฉิมพรรษา

          เดือน กรกฎาคม ปีนี้ มีวันสำคัญทางศาสนาพุทธอยู่ ๒ วัน คือวันอาสาฬหบูชา (ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๘) ตรงกับวันที่ ๑๐ ก.ค. ๒๕๔๙ กับวันเข้าพรรษา (แรม ๑ ค่ำ เดือน ๘) ตรงกับวันที่ ๑๑ ก.ค.๒๕๔๙

          อาสาฬห (อา-สาน-หะ) เป็นคำภาษาบาลี ตรงกับคำสันสกฤตคือ อาษาฒ (อา-สาด) หมายถึง เดือนที่ ๘ แห่งเดือนจันทรคติ

          วันอาสาฬหบูชา คือการบูชาในเดือนอาสาฬห เป็นวันสำคัญทางพุทธศาสนาเพราะ

                  ๑. เป็นวันแรกที่ทรงแสดงปฐมเทศนา ชื่อ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร (ทำ-มะ-จัก-กับ-ปะ-วัด-ตะ-นะ-สูด) โปรดปัญจวัคคีย์

                  ๒. เป็นวันแรกที่เกิดอริยสงฆ์สาวก (พระอัญญาโกณฑัญญะ)

                  ๓. เป็นวันแรกที่มีสงฆ์รัตนะ ครบถ้วนเป็นพระรัตนตรัย

                  วันนี้มีการเวียนเทียน เช่นเดียวกับ วันวิสาขบูชา

          วันเข้าพรรษา เป็นพุทธบัญญัติให้พระภิกษุอยู่วัดตลอด ๓ เดือนในฤดูฝน โดยไม่ไปค้างแรมที่อื่น นอกจากกรณีจำเป็นจริง ๆ มีคำที่เกี่ยวเนื่องกับวันเข้าพรรษาดังนี้

                  ๑. วรรษ (วัด-สะ) วรรษา (วัด-สา) พรรษ (พัด หรือ พัน-สะ) พรรษา (พัน-สา) ทั้งหมดนี้เป็นคำภาษาสันสกฤต หมายถึงฝน, ปี ตรงกับคำบาลีว่า วัสส (วัด-สะ)

                  ๒. จำพรรษา หมายถึง การอยู่วัดตลอด ๓ เดือนในฤดูฝน

                  ๓. จำนำพรรษา หมายถึง ผ้าที่ทายกถวายแก่พระสงฆ์ที่จำพรรษาในวัดนั้น

                  ๔. ปุริมพรรษา (ปุ-ริม-มะ-พัน-สา) หมายถึง การเข้าพรรษาตอนต้นพรรษาแรก ใช้เรียกการบรรพชา (บัน-พะ-ชา = บวชเป็นสามเณร) หรืออุปสมบท (บวชเป็นภิกษุ) ก่อนวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๘ ของทุกปี เพื่อให้เข้าพรรษาทันตามกำหนดเวลา ไปจนถึงขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑

                  ๕. ปัจฉิมพรรษา (ปัด-ฉิม-มะ-พัน-สา) หมายถึง พรรษาหลัง หรือการเข้าพรรษาภายหลัง ใช้เรียกการบวชตั้งแต่ แรม ๑ ค่ำ เดือน ๙ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ เพื่อให้คนที่เข้าปุริมพรรษาไม่ทัน หรือบวชไม่ทันในช่วงแรก เป็นการผ่อนผันให้เข้าปัจฉิมพรรษาแทน

ข้อมูล –

๑. การใช้คำที่มีความหมายใกล้เคียงกัน – วรรณ แก้วแพรก
๒. พจนานุกรม
๓. สารานุกรมไทย