เครื่องหอม (๑)

มะลิ

กุหลาบมอญ

ชมนาด

โมก

กระดังงา

จำปา

จำปี

          แต่สิ่งเหล่านี้อยู่ไม่ทน เมื่ออยากเก็บความหอมจากธรรมชาติไว้นานๆ คนโบราณจึงคิดค้นกรรมวิธีที่ต้องอาศัยทั้งศาสตร์ และ ศิลป์ผสมผสานกัน เพื่อสกัดสารธรรมชาติ ที่มีในดอกไม้ออกมาเป็นหัวน้ำมันหอม นำมาปรุงแต่งเป็นเครื่องหอม สืบทอดต่อๆกันมาจนเป็นวัฒนธรรมของแต่ละชาติไป

          เครื่องหอม มีความหมายโดยรวมว่า สิ่งต่างๆ ที่มีกลิ่นหอม อาจได้จากธรรมชาติ หรือ ปรุงแต่งขึ้นก็ได้ แม้จะมีประวัติความเป็นมายาวนาน แต่ไม่มีการจดบันทึกเป็นลายลักษณ์ พอจับเค้าได้ว่า อียิปต์ รู้จักเครื่องหอมมากว่าสามพันปีล่วงมาแล้ว พวกกรีกกับโรมันได้แนวคิดจากอียิปต์ไปอีกทอดหนึ่งในศตวรรษที่ ๑๒ ตำราการทำเครื่องหอมถูกถ่ายทอดจากดินแดนปาเลสไตน์ไปสู่อังกฤษและฝรั่งเศส บ้างก็อ้างว่าชาวจีนโบราณ ฮินดู อิสราเอล อาหรับ กรีก และโรมัน คุ้นเคยกับการทำเครื่องหอมมานานนักหนาแล้วเหมือนกัน เพื่อความกระจ่าง แม่เม้าขอวิสัชนาเรื่องนี้อย่างละเอียดนิดหนึ่ง โดยแยกเป็นเครื่องหอมแบบฝรั่ง กับ เครื่องหอมแบบไทยๆ ให้คุณอ่านแล้วเปรียบเทียบดู ยอมรับว่า เป็นเรื่องที่ต้องใช้ตำราหลายเล่มมาอ้างอิง กว่าจะสำเร็จเป็นเรื่องราวในคราวนี้ ทำเอาหืดขึ้นคอ พอๆกับการคิดสูตรเครื่องหอมชนิดใหม่ๆ ของนักเคมีเชียวนะจะบอกให้

          ที่จริงเครื่องหอมนั้น ชาติไหนๆก็ได้แนวคิดเบื้องต้นจากการสังเกตว่ามีพืชบางชนิดให้กลิ่นหอมอันแสนจรุงใจ จึงหาวิธีเก็บกลิ่นนั้นให้อยู่นานและสะดวกในการใช้มากขึ้นเรื่อยๆ จนในที่สุดกลายเป็นสิ่งที่เรียกว่า เครื่องหอม อันครอบคลุมไปถึงทุกอย่างที่ใช้สำหรับประทินความงาม ใช้บำรุงใบหน้า ผิวพรรณ เส้นผม ตลอดทั้งเนื้อตัวส่วนอื่นของร่างกายให้สวยงาม สะอาดหอมสดชื่น ในรูปของ เครื่องสำอาง ตั้งแต่ แป้ง ลิปสติก น้ำหอม กระดาษหอม ครีมทาผิว โลชั่น น้ำมันใส่ผม สบู่ ยาสีฟัน ยาอม ยาบ้วนปาก มากมายสารพัด

          เครื่องหอมมาจากแหล่งต่างๆ ๓ ประเภทค่ะ แหล่งแรก ได้จากพืชรอบตัวเรานี่แหละ บางอย่างมาในรูปของสมุนไพร ควบคู่ไปกับการให้น้ำมันหอมด้วย โดยเริ่มที่ส่วนของดอกก่อน ของไทยเรามี กุหลาบมอญ มะลิ จำปี จำปา บุนนาค กระดังงา พิกุล จันทน์กะพ้อ ชำมะนาด ลำเจียก ลำดวน พุทธชาด สารภี เทียนกิ่ง เกสรดอกส้ม ซึ่งให้กลิ่นแบบไทยๆ ไปทางตะวันออกมากหน่อย