สุวรรณมาลิกเจดีย์...ที่เรากำลังเข้าเยี่ยมชมกันนี้เป็นมหาเจดีย์ที่ชาวลังกาภาคภูมิใจอย่างมาก ดังที่ได้กล่าวมาแล้วเมื่อคราวที่แล้วนั้น...ด้วยเหตุแห่งความยิ่งใหญ่หลายประการ หนึ่งคือเป็นเจดีย์สีขาวที่สูงตระหง่านจนกล้ากล่าวว่า...
สูงใหญ่ที่สุดในศรีลังกาเลยทีเดียว
สุวรรณมาลิกเจดีย์ในหน้าประวัติศาสตร์ได้บันทึกไว้ว่า...พระอินทคุตตะ ซึ่งเป็นพระอรหันต์รูปหนึ่งเป็นผู้ออกแบบ โดยได้วางศิลาฤกษ์ในวันเพ็ญเดือนแปด และมอบภาระในการก่อสร้างให้อยู่ในอำนาจสงฆ์ทั้งคณะ
เมื่อการก่อสร้างดำเนินไปได้ระยะหนึ่ง คณะสงฆ์ได้มอบหมายให้สามเณรอรหันต์รูปหนึ่งชื่อ ‘โสณุตตระ’ ไปนำพระบรมธาตุมาจากปัญเชริกนาคพิภพ ซึ่งพระบรมธาตุองค์นี้ เดิมบรรจุไว้ที่พระเจดีย์ ณ ตำบลรามคาม ประเทศอินเดีย
ต่อมาพระเจดีย์ถูกกระแสน้ำกัดเซาะผุพังลง ผอบบรรจุพระบรมธาตุจึงลอยไปในทะเล ‘มหากาลนาคราช’ ได้อัญเชิญไปบูชาไว้ ณ ปัญเชริกนาคพิภพ และเมื่อพระอรหันต์สามเณรโสณุตตระไปขอพระบรมธาตุจากพญานาคได้แล้วก็นำมาถวายพระเจ้าทุฏฐคามิณีอภัย...พระองค์ทรงบรรจุไว้ในมหาสถูปนี้ เมื่อวันเพ็ญกลางเดือนแปด
จึงเป็นที่สักการะของชาวพุทธในศรีลังกากับชาวพุทธจากทุกแดนดินมาจนถึงวันนี้...
พวกเราชาวคณะเดินผ่านประตูรั้วเข้าไป สังเกตเห็นช่องทางเดินเข้าพระเจดีย์มีเสาหินที่ดูอายุแล้วน่าจะเก่าแก่ถึงอายุเริ่มสร้างพระเจดีย์ตั้งเรียงรายกันเป็นแถว...ผู้เขียนสันนิษฐานว่าเดิมทีข้างบนคงเป็นคานหรือไม่ก็ต้องเป็นหลังคาคร่อมทางเดินเอาไว้ แต่เพราะเวลาอันยาวนานทำให้ชำรุดเสียหายจนเหลือเท่าที่เห็น...
จากทางเดินเข้าไปก่อนถึงลานพระเจดีย์จะมีบันไดหินขึ้นไปอีกแปดเก้าชั้น สองฟากทางขึ้นลานเป็นแนวรั้วยกสูงทำเป็นรูปช้าง มีเฉพาะส่วนศีรษะโผล่ออกจากกำแพงเรียงออกไปจนสุดลูกหูลูกตา...เราเข้าใจเอาเองว่า รูปช้างเหล่านี้น่าจะสร้างขึ้นเพื่อเป็นการรำลึกถึงการทำยุทธหัตถีของพระเจ้าทุฏฐคามิณีอภัย จนมีชัยชนะต่อพระยาเอฬทมิฬอย่างแน่นอน...
เมื่อก้าวขึ้นไปสู่ลานพระเจดีย์ บริเวณลานด้านหน้าปรากฏมีเสาหินสี่เหลี่ยมเหมือนที่เห็นตรงช่องทางเดินเข้ามารายเรียงอยู่อีกหลายต้น ทำให้นึกไม่ออกว่า...
แท้จริงพวกเสาเหล่านี้มีไว้สำหรับทำอะไร
พวกเราที่มาแสวงบุญทยอยเข้าไปจุดธูปเทียนนมัสการองค์พระบรมธาตุกับพระเจดีย์เพื่อความเป็นสิริมงคล...หลาย ๆ คนทำประทักษิณ...เดินเวียนขวาแสดงความเคารพด้วยจิตเลื่อมใสในองค์พระบรมธาตุและสถานที่อันศักดิ์สิทธิ์
พื้นบนลานพระเจดีย์มีความแตกต่างกับพื้นเบื้องล่างอย่างเห็นชัด...พื้นล่างเป็นดิน เฉพาะทางเดินปูด้วยหินสีแดง ดูยังไงก็เป็นของยุคหลัง ทว่าบนลานรอบพระเจดีย์นั้นปูด้วยหินที่เรียกว่า ‘ศิลาทราย’ ตัดเป็นท่อนสี่เหลี่ยมหลายหลากขนาด และศิลาทรายเหล่านั้น ดูแค่เผิน ๆ ก็รู้ว่ามีความเก่าแก่เป็นพัน ๆ ปี...
บนลานกว้างรอบ ๆ พระสุวรรณมาลิกเจดีย์ ยังมีเจดีย์ขนาดเล็กหรือเป็นสถูปต่างขนาดสถิตอยู่เป็นระยะ ๆ ซึ่งต่างก็เป็นของสร้างมาแต่โบราณทั้งสิ้น ถ้าให้คาดการณ์หรือเดาเอาสถูปเหล่านั้นน่าจะเป็นที่บรรจุอัฐิของพระสงฆ์ หรือไม่ก็เป็นของเจ้านายสมัยนั้นอย่างแน่นอน
พวกเราทุกคนใช้เวลาอยู่ตรงนั้นไม่นานนัก เพราะยังมีสถานที่อีกหลาย ๆ แห่งให้เราเยี่ยมชมก่อนจะต้องขึ้นรถเดินทางกลับไปโคลอมโบและพักที่นั่นอีกคืนเพื่อจะขึ้นเครื่องในเวลาเช้าพรุ่งนี้...มุ่งหน้ากลับบ้านเกิดเมืองนอนของตนเอง...
จากสุวรรณมาลิกเจดีย์ เราแวะชม ‘ถูปาราม’ อันถือเป็นเจดีย์เก่าแก่ที่สุดของศรีลังกาอีกแห่ง ถูปารามอยู่ห่างจากสุวรรณมาลิกเจดีย์ไปทางทิศเหนือประมาณ ๑๐ เส้น ถูปารามเป็นเจดีย์ที่สร้างขึ้นโดยพระมหินทเถระ และพระเจ้าเทวานัมปิยติสสะ เพื่อเป็นที่บรรจุพระธาตุรากขวัญ (กระดูกไหปลาร้า) แห่งองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ถูปารามเป็นสถูปที่ไม่ใหญ่มากนัก...มีขนาดเท่ากับพระสถูปปรินิพพานในอินเดีย ที่ถูปารามนี้จะมีเสาหินรายรอบ ซึ่งน่าจะเป็นเสาหินค้ำหลังคาสำหรับป้องกันแดดฝนให้กับผู้ที่มานมัสการ...มาเวียนเทียนนั่นเอง ปัจจุบันเหลือแต่เสาหินกับพระสถูปเจดีย์เท่านั้น เพราะหลังคาที่ทำด้วยไม้ผุพังไปตามกาลเวลาหมดแล้ว
บริเวณนี้ เดิมทีเป็นวัดใหญ่ทางพุทธศาสนา ที่เรียกว่า ‘ถูปาราม’ ก็เพราะหมายถึงอารามหรือวัดที่มีสถูปนั่นเอง
ณ ถูปารามแห่งนี้ยังมีความสำคัญอีกอย่างหนึ่งคือ เป็นสถานที่พระอรหันต์เจ้าทั้งหลายทำสังคายนาครั้งที่ ๔ แต่เป็นการทำสังคายนาครั้งแรกในศรีลังกา การทำสังคายนาทำเมื่อ พ.ศ. ๒๓๖...
มีพระอรหันต์เข้าทำสังคายนามากถึง ๖,๘๐๐ รูป...โดยมีพระมหินทเถระ...เป็นประธาน พระเจ้าเทวานัมปิยติสสะทรงเป็นองค์อุปถัมภก...
การทำสังคายนาใช้เวลาอยู่ ๑๐ เดือนจึงแล้วเสร็จ...
ที่ถูปารามนี้...พวกเราไม่มีโอกาสเข้าไปข้างใน เพราะเวลาเหลือน้อยเต็มที ก็เลยได้แต่ยกมือพนมไหว้กันอยู่แต่ในรถบัสทำให้ได้เห็นแต่ถูปารามเฉพาะบริเวณภายนอกเท่านั้น...
รถบัสแล่นเข้าไปในตัวเมืองอีกครั้งเพื่อให้ทุกคนที่อยากได้เทปสวดมนต์ของศรีลังกาได้เดินซื้อหากัน
การแวะเข้าครานี้...ทำให้ผู้เขียนได้พบและเห็นข่าวที่น่าสลดใจอย่างยิ่งในหน้าหนังสือพิมพ์ของลังกา...ทั้งฉบับภาษาสิงหลและภาษาอังกฤษ...ข่าวพาดหัวตัวใหญ่บอกชัด... ‘ระเบิดรถไฟ...คนตายนับสิบ...’
คนลังกา...เมืองพุทธฆ่ากันเองอีกแล้ว!
อะไรก็ไม่สำคัญเท่ากับรูปสีบนหน้าหนึ่งของหนังสือพิมพ์ ศพเลอะเลือนจากแรงระเบิดบนกองเลือดแดงฉานไปหมด...
เราบอกเรื่องนี้กับเจ๊แดงหรือคุณวิจิตรหัวหน้าทัวร์เงียบ ๆ เพราะไม่ต้องการให้ทุกคนในคณะรู้เรื่องนี้...
“รู้มาแต่เมื่อวานแล้ว...” คุณแดงบอกเรา “ไกด์เป็นคนบอก...”
เราเห็นสีหน้าอมทุกข์ซ่อนอยู่บนสีหน้าของหัวหน้าทัวร์...ซึ่งเธอบอกเบา ๆ...
“ไม่รู้จะประกาศเคอร์ฟิวหรือเปล่า?”
เรานั่งปรึกษากันเงียบ ๆ ถ้าเกิดประกาศเคอร์ฟิว นั่นหมายความว่าเย็นนี้การเดินทางเข้าโคลอมโบต้องระงับ เพราะกว่าจะถึงก็คงดึก...ทหารจะไม่ยอมให้เราเดินทางเข้าโดยเด็ดขาด
งานนี้มีหวังตกเครื่องบินอย่างแน่นอน...
เราอุบเรื่องนี้ไว้เงียบ ๆ ... คิดกับคุณแดงเอาไว้ว่าเราจะเดินทางกลับไปเรื่อย ๆ ก่อน ถ้าไม่มีอะไรเราก็เข้าโคลอมโบ แต่ถ้ามีเคอร์ฟิวเราจะหยุดพักที่ใดที่หนึ่งระหว่างทาง...แต่งานนี้เราโชคดี ด้วยตลอดทางเราพยายามติดต่อกลับไปยังเมืองหลวงถามข่าวสาร...จนแน่นชัด...
ศรีลังกา...ไม่ประกาศเคอร์ฟิว!
ทั้ง ๆ ที่ในอดีตถ้าเกิดเหตุการณ์รุนแรงอย่างนี้ขึ้นเมื่อใด เป็นเมื่อนั้นต้องประกาศเคอร์ฟิวทุกครั้ง...
กว่าจะแน่ใจ ทั้งเราทั้งคุณแดงหัวใจตุ๊ม ๆ ต่อม ๆ ด้วยอาการลุ้นสุดใจ...เราพยายามหาอะไรสนุก ๆ เล่าให้ทุกคนฟังและได้หัวเราะกันมาก ๆ
เผื่อไว้สำหรับคราวเผชิญปัญหา...เผชิญทุกข์ จะได้ไม่เสียกำลังใจ
รถของเราถึงโคลอมโบเอาดึกมาก ๆ... แทบจะไม่มีเวลาพักผ่อน เพราะต้องจัดแจงเก็บสัมภาระ...เตรียมตัวตื่นแต่เช้าเพื่อไปสนามบิน...
เก็บข้าวของเสร็จ...เรานอนไม่หลับนึกถึงภาพความตายของคนศรีลังกาที่ไม่รู้อีโหน่อีเหน่อะไรเหล่านั้น...
ทมิฬ...กับสิงหลยังเป็นศัตรูกันเหมือนอดีตกาล...
‘ฆ่า...ทำลาย’ ไม่จบสิ้น
เราได้แต่ภาวนาในใจ ‘อย่าให้คนเหล่านั้นฆ่ากันอีกเลย...’
เผลอหลับไปหน่อย...‘มอร์นิ่งคอลล์’ จากโรงแรมดังขึ้น...ใช้เวลาจัดแจงกับตัวเองไม่กี่นาทีก็ลงไปข้างล่าง...
รอทุกคนลงมา...ไปสนามบิน...เพื่อกลับบ้าน
หลายวันในศรีลังกา...คือความสุข ได้ไหว้พระทำบุญด้วยปีติ แต่ท้ายสุดจากลาด้วยความรู้สึกหดหู่ใจ...
...ศรีลังกาเมืองพุทธ...ยังฆ่ากันอยู่ไม่รู้จบ...
เช้าวันนี้ทุกคนแม้จะดูท่าทีเหนื่อยอ่อนจากการเดินทางอันยาวนานมาหลายวัน โดยเฉพาะเมื่อวานที่ต้องนั่งรถกันแปดเก้าชั่วโมง แต่ก็ยังเห็นความสดใสจากประกายตาของทุกคน...หลายคนคงเริ่มคิดถึงบ้านที่จากมาหลายวัน...ป่านนี้ใครต่อใครคงเริ่มห่วงกังวล...
บ้านจะเป็นอย่างไร...งานจะไปถึงไหนมีปัญหาหรือไม่?
คุณนายทม...คงคิดถึงเจ้าจากัวร์ โดเบอร์แมนพันธุ์ดุ กับเจ้าจิ๊ปทั้งหลายที่มาทวงข้าวแล้วไม่เจอแม่มันตั้งเกือบอาทิตย์
คุณพนิดาก็คงห่วงขวัญเรือนเพื่อนคุณ ที่ทิ้งมาให้ลูกน้องทำมาหลายวันเต็มทน...
ใครต่อมิใครก็มีห่วงคอยหวงกันเหมือนกันหมด...
มหาแหมวก็ห่วงต้นฉบับ ‘ธรรมะ ๕ นาที’ ที่ต้องปั่นอยู่นี่ไงจ๊ะ...
จากเช้ามืด...จนฟ้าสาง...จนสายพอควร...นกเหล็กจึงพาเราทั้งคณะทะยานขึ้นสู่ฟ้ามุ่งหน้าสู่แผ่นดินเกิด...โดยปลอดภัย
ลาก่อนศรีลังกา...แดนดินถิ่นทองอีกแห่งของชาวพุทธ...
และท้ายที่สุด...ถ้าการได้มาเยือนศรีลังกาครั้งนี้ บุญจากการนมัสการพระเขี้ยวแก้ว...กุศลจากการไหว้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ และทานบารมีจากการบริจาคทรัพย์ในทุก ๆ สภาพนั้นจะน้อย ฤๅ มากเท่าใดก็ตาม...
ขอมอบให้ท่านผู้อ่าน ‘ธรรมะ ๕ นาที’
ขอจง...มีสุข...ปราศจากทุกข์โศกโรคภัยด้วยเทอญ
...สาธุ
ด้วยคารวะ
ภูเตศวร
--------------------------------------------------
เอื้อเฟ้อภาพจาก
http://board.trekkingthai.com/board/show_lite.php?
Salunya Village Soi. 2
Bangkhuntien Bangkok 10150
Tel : 08-1258-3495
Email : dhamma5mins@hotmail.com