สงสารพระอุโบสถ สองร้อยกว่าปี by ธรรมะโดนใจ

สงสารพระอุโบสถ

สองร้อยกว่าปี

         เมื่อก่อนวันเข้าพรรษา ขณะที่ผู้เขียนอยู่ที่วัดป่าชนะสงคราม จังหวัดสุโขทัย มีคณะศรัทธาและญาติธรรมสองสามคณะขึ้นไปปฏิบัติธรรมที่นั่น และมีอยู่คณะหนึ่งปรารภเรื่องพระอุโบสถเก่าแก่ในยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น ย่านจังหวัดนนทบุรีให้ฟัง ลงท้ายด้วยคำเชิญชวน...อยากให้อาจารย์ช่วยไปดูหน่อย!

         ตามประสาคนวัด...และการตั้งจิตมั่นมานาน ถ้าเป็นงานในพระศาสนาอันควรพอที่จะช่วยเหลือได้บ้าง ‘ก็จะทำ’ โดยไม่มีข้อแม้ เพราะเหตุนี้หลังจากกลับมาจึงได้นัดแนะญาติธรรมท่านนั้นเดินทางไปดูด้วยตาตัวเองทันที

         ผู้เขียนถึงวัดน้อยนอก เขตจังหวัดนนทบุรี ในยามบ่าย เดินสำรวจดูพระอุโบสถหลังเล็ก ๆ หากสมบูรณ์ด้วยศิลปะช่างอยุธยาตอนปลายถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ด้วยความชื่นชมปนความทอดถอน

         ศิลปะล้ำค่าในบวรพุทธศาสนากำลังถูกกาลเวลากัดเซาะทำลายล้างอย่างไม่ปรานี

         ลวดลายหน้าบันอันวิจิตรยังตระหง่านอยู่ได้ด้วยความคงทน ทว่าลวดลายประดับรอบ ๆ ปริร้าวแตกหลุดไปไม่น้อย และที่สำคัญกว่านั้นคือรากฐานที่จมลง ขณะพื้นที่โดยรอบสูงขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้เวลาหน้าฝนพระอุโบสถจะจมน้ำในทุก ๆ ปี

         ‘ทำไมไม่ดำเนินการอะไรเลย?’ คือความสงสัยในใจ ซึ่งก็ได้คำตอบต่อมาคือ

         ...เจ้าอาวาสองค์ก่อนท่านทั้งชราภาพ และอาพาธด้วยโรคาพยาธิมายาวนาน ก่อนทิ้งกายสังขารสู่การมรณภาพไปเมื่อไม่นานมานี้เอง

         วัดนี้จึงเพิ่งมีเจ้าอาวาสองค์ใหม่มาได้เดือนเศษ

         จึงเป็นภาระใหม่อันหนักหนาสาหัสของท่านในเวลานี้

         หลังเข้ากราบพระประธานในพระอุโบสถและเดินวนเวียนพิจารณาอยู่หลาย ๆ รอบ ข้างในจิตตนหัวเราะกับความจริงตรงหน้า ปัจจุบันคนขวนขวายหาทุนสร้างวัด สร้าง และสร้างเอาไว้โดยไม่คำนึงว่าจะมีพระสงฆ์เข้าอาศัยมากน้อยแค่ไหน ด้วยหวังอานิสงส์จากการสร้างถ่ายเดียว แต่จะมีสักกี่คนหวนคิด...

...หลังจากนั้นใครจะเป็นผู้ดูแลรักษาและซ่อมแซมศาสนสมบัติเหล่านั้น?

บางคนยึดติดครูบาอาจารย์ ท่านอยู่ก็เข้าวัดทำให้ หมดท่านก็ทิ้งร้างปล่อยให้ภินท์พังไปตามกาลเวลาอันเป็นอนิจจัง จริงอยู่การสร้างมีอานิสงส์มีกุศลแก่ตน ทว่าการดูแลรักษาไว้ มีกี่คนจะรู้ว่าอานิสงส์มากกว่ามากมาย

          ถึงตรงนี้หลายท่านอาจสงสัย... ‘จริงหรือ?’ คำตอบคือยิ่งกว่าจริงเสียอีก เพราะหนึ่ง...คือการสงเคราะห์สงฆ์ แม้นการซ่อมแซมรักษาไว้ สงฆ์ก็จะได้ใช้ศาสนสถานอันสำคัญในการปฏิบัติศาสนพิธีได้ต่อไปโดยไม่ลำบาก สอง...ประหยัดงบประมาณ เพราะปัจจุบันค่าวัสดุก่อสร้างแพงมาก อุโบสถแต่ละหลังใช้งบประมาณกว่าสิบล้านบาท สาม...ทำให้พระภิกษุในวัดปราศจากความมัวหมองในศีล เพราะพระวินัยบัญญัติไว้ชัดว่า ภิกษุเมินเฉยไม่ดูแลรักษา ซ่อมแซมเสนาสนะให้ปรับอาบัติทุกกฎ เรียกว่าเดินผ่านทีผิดทีอยู่ทุกวัน ใจก็เศร้าหมอง และสี่...เป็นการรักษาผลงานศิลปะโบราณในประวัติศาสตร์ชาติเอาไว้ให้อนุชนรุ่นหลังได้เห็น ได้ศรัทธาต่อบรรพบุรุษตน

          สุดท้ายคืออานิสงส์แห่งการก่อเกื้อพระศาสนา รักษาพระศาสนาของพระบรมศาสดาเอาไว้ให้ยืนนานตามพุทธทำนายอันเป็นอานิสงส์สูงสุด

          สำหรับผู้เขียนเองยังเชื่อว่า การซ่อมแซมศาสนสถานอันสำคัญเช่นพระอุโบสถเยี่ยงนี้ก็คล้ายร่างกายเราที่ทรุดโทรมด้วยความป่วยไข้ตามสัจจะความจริงโลก แม้นเราซ่อมแซมโบสถ์วิหารเอาไว้ ก็สามารถยกเอาอานิสงส์นั้นมาใช้อธิษฐานให้ตัวเองแข็งแรง หายจากโรคได้เช่นกัน

          หลากหลายเหตุผลที่ผุดขึ้นทำให้ตัดสินใจตรงนั้น... ‘ทำเท่าที่จะทำได้’ จึงตัดสินใจหมุนโทรศัพท์ถึงคุณชูศรี วโรภาษ ถามสั้น ๆ

          “เราพอเหลือเงินสักแสนหนึ่งไหม?”

          คนที่ดูแลเงินมูลนิธิปัญญาธโร และเงินส่วนกลางทำบุญชาวคณะชมรมธรรมะ 5 นาที ตอบได้รวดเร็ว

          “เงินส่วนกลางรายได้จากงานไหว้ครูเหลืออยู่ประมาณแสนเศษ”

          ได้ข้อมูลเสร็จเข้ากราบนมัสการท่านพระอาจารย์ มหานพดล อาสโภ ซึ่งเพิ่งได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ที่ผ่านมา พร้อมสอบถามรายละเอียดกับท่าน อันเป็นเจตนารมณ์ในการซ่อมแซมรักษาพระอุโบสถเก่าแก่ของวัดเอาไว้อย่างไร

           “ถ้าจะรักษาเอาไว้ให้นาน ๆ ก็ต้องยกพระอุโบสถขึ้นแล้วทำรากฐานใหม่ ก่อนปรับพื้นโดยรอบให้สูงเท่าถนนในวัด”

           ใช้เวลานานกว่าครึ่งชั่วโมงจึงได้รายละเอียดดังนี้ครับ