จิงโจ้ที่ไม่ใช่จิงโจ้อย่างเดียว by การเกด

จิงโจ้ที่ไม่ใช่จิงโจ้อย่างเดียว

          คำว่า จิงโจ้ เรามักคิดว่าหมายถึง สัตว์สี่เท้า ที่ฝรั่งเรียกว่า แกงการู (Kangaroo) เป็นสัตว์ป่า เท้าหน้าสั้น ที่ท้องมีกระเป๋าสำหรับใส่ลูก

          แท้ที่จริงแล้ว จิงโจ้ มีความหมายหลากหลายยิ่งกว่านั้น คือ

                  1. สิ่งที่ใช้ห้อย หรือแขวนเหนือเปลเด็กในสมัยโบราณ ทำด้วยไม้ไผ่สานเป็นรูปแมลงที่กระโดดอยู่บนผิวน้ำ ที่เรียกกันว่า แมลงจิงโจ้
                  2. แมลงชนิดหนึ่ง มีขายาวหลายขา วิ่งบนผิวน้ำ ซึ่งเป็นพันธุ์แมลงมุมชนิดหนึ่ง
                  3. นกชนิดหนึ่ง ที่ร้องเสียง จี่...โจ้ะ พบในภาคอิสาน วรรณคดีเรื่องอิเหนา สมัยรัชกาลที่ 1 ก็กล่าวถึงนกชนิดนี้ด้วย
                  4. เครื่องป้องกันใบจักรเรือ ไม่ให้สวะเข้าไปปะ และกันกระทบ กับช่วยไม่ให้เพลาแกว่ง
                  5. สัตว์ประหลาด ที่มีหัวและร่างเป็นคน แต่มีปีกเป็นนก บางท่านเรียกว่าตัว อรหัน ((ออ-ระ-หัน) ซึ่งต่างกับคำว่า อรหันต์ (อะ-ระ-หัน) ที่หมายถึง ผู้สำเร็จธรรมพิเศษสูงสุดในพระพุทธศาสนา) พบตามภาพจิตรกรรมฝาผนังวัด ภาพลายรดน้ำตามตู้พระธรรม
                  6. ทหารหญิง รักษาพระองค์สมัยรัชกาลที่ 4 ได้แก่ โขลน ที่แต่งตัวเป็นทหาร ในงานแห่โสกันต์ฝ่ายใน หรือเจ้านายผู้หญิงที่แต่งชุดทหารตามเสด็จรัชกาลที่ 4 เวลาบอกวันทยาวุธ ทหารพวกนี้ร้องว่า จิงโจ้กัด ถ้าให้ เรียบอาวุธ ก็ร้องว่า จิงโจ้นอน ถ้าแบกอาวุธ จะร้องว่า จิงโจ้หยุด

ทหารหญิงจิงโจ้ แต่งกายคล้ายทหารสก็อต สวมหมวก ใส่เสื้อแขนยาว นุ่งกระโปรง สวมถุงเท้าลาย และรองเท้าหนัง

โขลน น. หญิงนายประตู ซึ่งรับราชการอยู่ในพระราชวัง มีหน้าที่คล้ายตำรวจ
โสกันต์ ก. โกนจุก

ที่มา :
1. พจนานุกรม
2. แกะรอยเรื่องเก่า – อเนก นาวิกมูล