บายศรี 2

admin · 2026-02-11T12:29:24Z

บายศรี 2 โดยแม่เม้า คุณผู้อ่านบางท่านสนใจอยากทำให้ลูกหลานของตัวเองบ้าง เนื่องในโอกาสทำขวัญเดือน รับขวัญหลังจากหายจากเจ็บไข้ได้ป่วย ตลอดจนเกิดอุบัติเหตุให้ตกใจจนขวัญหาย แต่กังวลใจว่าจะทำอย่างไร ใครทำได้บ้าง คนประกอบพิธี หรือเจ้าพิธีนั้นไม่ต้องหาใครมาทำให้ยุ่งยากเลย ตัวเราที่เป็นพ่อแม่ หรือ ปู่ย่า ตายาย นั่นแหละ ประเสริฐที่สุด เป็นทั้งเทวดา เป็นทั้งพรหมของบุตร เป็นผู้หวังดีและรักใคร่ในตัวเด็กอย่างบริสุทธิ์ใจอยู่แล้วจริงมั้ยคะ ของประกอบพิธีมี บายศรีทำขวัญ ๑ ที่ เป็นอย่างแรก กับ บายศรีปากชาม ๓ ชั้น ๕ ชั้น หรือ ๗ ชั้น จำนวน ๑ คู่ สองอย่างนี้เป็นของสำคัญ ขาดไม่ได้ หากประดิษฐ์เองไม่ได้ มีจำหน่ายที่ปากคลองตลาด หรือบางลำพูก็ได้ค่ะ มีให้เลือกซื้ออยู่หลายเจ้า หลายราคาขึ้นอยู่กับความประณีตของงาน ชนิดที่สาม คือ ไข่ต้มสำหรับเสียบยอดบายศรี ๒ ฟอง ฟักทองแกงบวด ๑ ถ้วยหวาน เป็นชนิดที่สี่ ถั่ว งา นม เนย อย่าละถ้วยเล็ก ๆ เป็นของชนิดที่ห้า ชนิดที่หกคือขนมหวานประเภทขนมนามมงคล เช่น ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง ทองพลุ ทองม้วน ถ้วยฟู ขนมชั้น จ่ามงกุฎ ฯลฯ อย่างละเล็กน้อยจัดใส่ถาดหรือพานให้สวยงาม มะพร้าวอ่อน ๑ คู่ เปิดฝาให้เรียบร้อยเป็นชนิดที่เจ็ด แปดคือ ขันน้ำมนต์ ๑ ที่ พานครูอันประกอบด้วย ดอกไม้ ๓ (ควรเป็นดอกบัว) ธูป ๓ เทียน ๑ กับเงินอีก ๙ บาท รวมเป็น ๑ ชุด เป็นชนิดที่เก้า ส่วนสิบและสิบเอ็ด คือ มาลัยดอกมะลิสำหรับรับขวัญ ความยาวประมาณสวมคอเด็กได้ ๑ พวง กับด้ายสายสิญจน์ความยาวพอประมาณสำหรับผูกข้อมือเด็กได้อีกจำนวนหนึ่ง สถานที่ ใช้หน้าที่พระในบ้าน น่าจะสะดวกว่าที่อื่นค่ะ เมื่อจัดเตรียมของทุกอย่างพร้อมแล้ว เจ้าพิธีจุดธูปเทียน บูชาพระ รับพานครูจากเด็กหรือตัวแทนของเด็ก(ในกรณีเด็กเล็กมาก) เริ่มทำพิธีเรียกขวัญ ถ้าไม่ถนัดในการแหล่ หรือร้องบทรับขวัญ เชิญขวัญ ก็ใช้คำพูดธรรมดานี่แหละค่ะ อวยชัยให้พรตามความปรารถนาของเราที่จะมอบให้เขา จากนั้นก็คล้องคอด้วยมาลัยดอกมะลิรับขวัญ พรมน้ำมนต์ให้ ป้อนไข่ยอดบายศรีให้รับประทาน ป้อนน้ำและเนื้อมะพร้าวอ่อน กับขนมมงคลอีกอย่างละเล็กละน้อยพอหอมปากหอมคอ ถ้าจะให้ดี เสร็จพิธีแล้วทำสังฆทานอีกครั้ง ขนม นม เนยในพิธีแจกแบ่งกันรับประทาน ถือว่าเป็นของมงคล คุณผู้อ่านอาจจะอยากทราบว่า บายศรีมีกี่ประเภทกันแน่ ที่เรียกว่าบายศรีใหญ่กับบายศรีปากชาม หน้าตาเป็นอย่างไร ต่างกันหรือไม่ เอาเป็นว่าบายศรีมีหลายชนิด ขึ้นอยู่กับว่า งานที่ใช้เป็นพิธีประเภทไหน แม่เม้าจะค่อย ๆ ไล่เลียงตามลำดับเท่าที่ค้นคว้ามาได้ โดยขอแยกเป็นบายศรีที่ใช้ในพิธีราษฎร์อย่างหนึ่ง กับงานพระราชพิธีอีกอย่าง อย่างแรกที่จะเขียนถึง คือ บายศรีที่ใช้ในพิธีราษฎร์หรือพิธีของราษฎร์สามัญทั่วไป มีทั้งขนาดเล็กไปถึงขนาดใหญ่ ปกติบายศรีจะประดิษฐ์จากใบตองตานีซึ่งฉีกตามขนาดนำมาพับแล้วเย็บเป็นแบบต่าง ๆ ประดับด้วยดอกไม้ให้สวยงาม แยกประเภทการใช้งานได้ดังนี้ บายศรีปากชาม เป็นบายศรีขนาดเล็กที่สุด วางหรือบรรจุในชามขนาดพอเหมาะ อาจเป็นชามแก้วสวย ๆ หรือชามเบญจรงค์ได้ยิ่งดี นิ้วบายศรี มีตั้งแต่ ๓ ชั้น ๕ ชั้น ๗ ชั้น และ ๙ ชั้น ตามขนาดของสถานที่ และฐานะของเจ้าภาพ ใช้สำหรับบวงสรวงสังเวย บูชาครู เทพยดาทั่วไป บายศรีใหญ่ เป็นบายศรีขนาดใหญ่กว่าบายศรีปากชาม แต่จัดทำในภาชนะที่ใหญ่ขึ้น เช่น พาน โตก หรือตะลุ่ม เช่น บายศรีอีสาน หรือบายศรีของเชียงใหม่ พานที่ใส่มักเป็นพานใบเดียว หรือหลายใบตั้งซ้อนกันก็ได้ขึ้นอยู่กับขนาดของแต่ละพิธี แต่มักใช้เป็นบายศรีชั้นเดียวในพิธีของราษฎรทั่วไป อย่างที่สอง คือ บายศรีที่ใช้ในพระราชพิธี หรือพิธีหลวง ที่พระมหากษัตริย์ทรงกระทำพระราชพิธีต่างๆ ตามพระราชประเพณีนิยมอันสืบเนื่องมาแต่โบราณ จะประกอบด้วยบายศรี ๓ ชนิด ดังนี้ บายศรีสำรับเล็ก มี ๓ ลักษณะ คือ ถ้าตัวบายศรีทำจากผ้าตาดเงิน มีลักษณะเป็นพานแก้วสามชั้น เรียกว่าบายศรีแก้ว หากเป็นพานทองสามชั้น ตัวบายศรีทำด้วยผ้าตาดทอง เรียกว่า บายศรีทอง กับ บายศรีเงินนั้นใช้ผ้าตาดเขียวเป็นพานเงินซ้อนกันสามชั้น เป็นบายศรีขนาดเล็ก ตำแหน่งที่ตั้งคือ ตรงกลางเป็นบายศรีแก้ว บายศรีทองอยู่ข้างขวา และบายศรีเงินอยู่ข้างซ้ายของผู้เป็นเจ้าของขวัญบายศรีสำรับเล็กนี้ ใช้สำหรับทำขวัญในงานพิธีขนาดเล็ก บายศรีสำรับใหญ่ มีลักษณะเหมือนบายศรีสำรับเล็ก แต่มีขนาดใหญ่ใช้สำหรับทำขวัญ สมโภชในงานพิธีใหญ่แต่ละชุดมีห้าชั้น บายศรีตองรองทองขาว ก็คือบายศรีใหญ่ โดยเปลี่ยนแป้นกับแกนของบายศรีจากไม้เป็นทองขาวเท่านั้น ใช้ประกอบกับบายศรีสำรับใหญ่ หรือ บายศรีสำรับเล็กก็ได้ มีบายศรีอีกชนิดที่ใช้ในงานพิธีสำคัญ ที่พสกนิกรจัดถวายในโอกาสสำคัญต่าง ๆ เรียกว่า บายศรีต้น บายศรีตั้ง หรือบายศรีชั้นก็เรียก แรกทีเดียวใช้ต้นกล้วยเป็นแกน ต่อมาใช้ไม้เนื้อแข็งเกลาเป็นต้นแทนต้นกล้วย มีตั้งแต่ ๓ ชั้น ๕ ชั้น ๗ ชั้น และ ๙ ชั้น บายศรีชนิดนี้จัดถวายตามพระราชอิสริยยศและพระอิสริยยศ ดังนี้ บายศรีต้น ๙ ชั้น สำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ บายศรีต้น ๗ ชั้น สำหรับเจ้านายชั้นเจ้าฟ้า และพระราชอาคันตุกะชั้นประธานาธิบดี บายศรีต้น ๕ ชั้น สำหรับเจ้านายที่ทรงกรม หรือเสนาบดี บายศรีต้น ๓ ชั้น ใช้ในพิธีสมรสของชั้นหลานเจ้านายฝ่ายเหนือ เป็นต้น ตัวอย่างที่เคยปรากฏก็คือ ชาวเหนือได้ร่วมใจกันจัดทำบายศรีทูลพระขวัญในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จประพาสเหนือเมื่อวันที่ ๕ มีนาคม ๒๕๐๑ นั้น เป็นบายศรีทูลพระขวัญชนิดบายศรีต้น ๙ ชั้น อันสวยงามยิ่ง สำหรับการพระราชพิธีต่าง ๆ ซึ่งเป็นขัตติยราชประเพณีแต่โบราณนั้น มีแบบอย่างสำหรับธรรมเนียมบ้านเมืองสืบต่อกันมาทุกแผ่นดิน นับเนื่องมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา ซึ่งมีประเพณีสมโภชพระราชโอรส พระราชธิดา ดังหนังสือคำให้การชาวกรุ...

หน้า 2 / 2 ก่อนหน้า

วิถีแห่งไทย

โพสต์ล่าสุด โดย admin 3 เดือน ที่ผ่านมา

12 กระทู้

1 ผู้ใช้

0 Reactions

5 เข้าชม

RSS

กระทู้: 9374

admin

Admin

หัวข้อเริ่มต้น

ก.พ. 11, 2026 12:33 pm

(@adminnn)

สมาชิก

เข้าร่วม: 4 ปี ที่ผ่านมา

บายศรีปากชาม

บายศรีปากชาม.jpg

ตอบ

กระทู้: 9374

admin

Admin

หัวข้อเริ่มต้น

ก.พ. 11, 2026 12:33 pm

(@adminnn)

สมาชิก

เข้าร่วม: 4 ปี ที่ผ่านมา

บายศรีพรหม

บายศรีพรหม-2.jpg

ตอบ

หน้า 2 / 2 ก่อนหน้า

แบ่งปัน:

ไอคอนฟอรัม: ฟอรัมไม่มีโพสต์ที่ยังไม่ได้อ่าน ฟอรัมมีโพสต์ที่ยังไม่ได้อ่าน

ไอคอนหัวข้อ: ไม่ตอบกลับ ตอบแล้ว ใช้งานอยู่ มาแรง ปักหมุด ไม่ได้รับการอนุมัติ ได้คำตอบแล้ว ส่วนตัว ปิด

ขับเคลื่อนโดย wpForo version 3.0.9

Salunya Village Soi. 2
Bangkhuntien Bangkok 10150
Tel : 08-1258-3495
Email : dhamma5mins@hotmail.com