ไฟ ๑๑ กองที่แผดเผาสัตว์โลก by ธรรมะฝึกจิต

ไฟ ๑๑ กองที่แผดเผาสัตว์โลก

         พบกันอีกครั้งครับ ความจริงมีจดหมายค้างคาอยู่หลายฉบับ แต่เนื้อหาเป็นแบบคล้าย ๆ กันหมด ส่วนมากเป็นปัญหาครอบครัว เรื่องสามีไปมีบ้านเล็กบ้านน้อย ลูกคบเพื่อนเลว ติดยาเสพติด

ปัญหาดังกล่าวข้างต้นเป็นปัญหาหลักของสังคมปัจจุบัน ด้วยเหตุแห่งความเจริญทางวัตถุที่เจริญรุดหน้าไปอย่างรวดเร็ว เร็วจนเรียกว่าน่าใจหาย หลายท่านอาจสงสัย ‘ทำไมต้องใจหาย’ ก็ต้องขอตอบว่าอะไรต่อมิอะไรในโลกมีกฎเกณฑ์ของมัน เป็นลักษณะตรงข้ามกันเสมอ

สิ่งใดให้ประโยชน์ สิ่งนั้นย่อมให้โทษกับมนุษย์ ถ้าไม่รู้จักเลือกใช้อย่างมีสติ อย่างระมัดระวัง ยกตัวอย่างง่าย ๆ เหมือนกับระบบสื่อสารโทรคมนาคมในเวลานี้ อยู่อีกฟากฝั่งของโลกยังติดต่อพูดคุยกันได้ โดยเฉพาะอินเทอร์เน็ตที่เชื่อมโลกทั้งโลกเข้าหากันได้ในจอคอมพิวเตอร์เล็ก ๆ ตรงหน้า และในด้านหนึ่งคือสาระแห่งวิทยาการอันกว้างไกล หากอีกด้านหนึ่งคือความมืดมัวเมาที่มาจากดินแดนต่าง ๆ จากทั่วโลก ในรูปแบบภาพลามก การโฆษณาแลกเปลี่ยนเซ็กซ์ ค้ากาม ฯลฯ

มิเพียงเท่านั้น ความเจริญทางวัตถุที่มีมาในรูปแบบเครื่องมือเครื่องใช้ เสื้อผ้า เครื่องประดับราคาแพงตามสมัยแฟชั่นนิยม ทำให้เด็กวัยรุ่นรวมทั้งผู้ใหญ่บางคนยอมเป็นเครื่องมือบำเรอกามของผู้ชายที่มีเงิน มีฐานะเพื่อแลกกับวัตถุธาตุเหล่านั้น

นั่นคือปัญหาสังคมและปัญหาที่ก่อทุกข์ให้กับมนุษย์ใน พ.ศ. ปัจจุบัน

ดังได้กล่าวไว้ข้างต้น หลาย ๆ คนที่เป็นแม่บ้าน เป็นเมียของผู้ชาย หลาย ๆ คนที่เขียนจดหมายถึงภูเตศวรระบายทุกข์กับผู้เขียน และขอคำแนะนำ วิธีปลดทุกข์ตามแนวทางแห่งพุทธศาสนา

ด้วยเหตุดังกล่าว จึงขอนำเอาประเด็นโดยรวมมาเขียนถึงแทนการตอบจดหมายทีละฉบับ เพราะจะกลายเป็นการทำงานซ้ำซ้อน ฉะนั้นท่านที่จดหมายมาถึงและมีเนื้อหาดังกล่าว หรือคล้าย ๆ กัน ถือว่านี่คือการตอบข้อข้องใจของท่านแล้วนะครับ

อันว่า...สรรพสัตว์ทั้งปวงคือมนุษย์และไม่เว้นแม้แต่เทวดา คือว่ามีไฟ ๑๑ กองแผดเผาอยู่เสมอ ไฟที่เป็นเหตุให้ได้รับความทุกข์ทรมานดังกล่าว มีดังนี้

๑.ราคะ ความกำหนัด ความชอบใจในกามคุณ

๒.ไฟโทสะ คือความโกรธ มีความไม่พอใจเป็นลักษณะสำคัญ

๓.ไฟโมหะ ได้แก่ความลุ่มหลงต่าง ๆ ในรูป รส กลิ่น เสียง ความลังเลฟุ้งซ่านไปตามอารมณ์

๔.ชาติ ไฟแห่งความเกิดหรือกำเนิดที่เป็นทุกข์

๕.ชรา คือความแก่ การก้าวสู่ความเสื่อมของร่างกาย ที่เป็นทุกข์

๖.มรณะ คือไฟร้อนที่เกิดจากความตาย ความพลัดพรากอันเป็นทุกข์

๗.โสกะ คือไฟแห่งความเศร้าโศก

๘.ปริวะ คือไฟบ่นเพ้อร่ำไรรำพัน

๙.ทุกขัง คือไฟที่มาจากความทุกข์ยากลำบาก ทั้งกายและจิตใจ

๑๐.โทมนัส คือไฟที่มาจากความเสียใจ

๑๑.อุปายโส คือไฟที่มาจากความคับแค้นใจ

ครับ ไฟทั้งปวงที่กล่าวมา ท่านถือว่าเป็นไฟที่ลุกโชนเผาผลาญสัตว์โลกมายาวนาน นับตั้งแต่อุบัติจนถึงปัจจุบัน และอนาคตข้างหน้าอย่างมิรู้จบ

ไฟดังกล่าวอยู่ที่ใด?

ไฟดังกล่าวล้วนอยู่ในจิตใจของสัตว์โลกทั้งหลายนั่นเอง เพราะอุปาทานและอวิชชาคือความไม่รู้ (จริง) ตามสภาวะแห่งธรรมคือธรรมชาติ ทำให้สัตว์โลก ‘ยึด’ และ ‘ติด’ ใน ‘ตัวกู-ของกู’ เช่นทรัพย์สมบัติของกู สามีของกู ร่างกายของกู ฯลฯ

เมื่อเกิดภาวะขัดแย้ง ปรากฏว่าสิ่งที่ตนยึดมั่นหมายมั่น มิได้เป็นอย่างที่คิด สมบัติสูญหาย สามีถูกเมียน้อยนำไปครอบครอง (ชั่วคราว) ก็เกิดไฟโทสะ โสกะ ปริเทวะ โทมนัส อุปายโส แผดเผากลายเป็นทุกข์ทั้ง ๆ ที่ความจริง สิ่งเหล่านั้นแม้ไม่มีใครยื้อแย่งไป ‘มรณะ’ ก็พลัดพรากจากเราไปในวันหนึ่งข้างหน้า

การปฏิบัติธรรม หมายถึง การรู้เท่าทันธรรมชาติแท้จริง ด้วยการสร้างสติ เพื่อปัญญา ‘รู้’ จริง จึงสามารถปลดทุกข์ละวางทุกข์ได้ คือมรรคและผลในพุทธศาสนา

รู้ว่าขณะนี้อะไรที่กำลังเป็นไฟแผดเผาหัวใจตนอยู่

รู้แล้วกำจัดเสียด้วยธรรมะ

ธรรมะของพระพุทธเจ้าคือการเข้าถึงสมาธิ และสติ เพื่อความว่างจากการปรุงแต่งจากไฟทั้ง ๑๑ กองดังกล่าว

ข้อเสนอแนะสำหรับคนที่สามีมีเมียน้อย สำหรับคนที่กำลังประสบกับปัญหาครอบครัวก็คือ ตั้งสติให้มั่น อย่าให้ความเสียใจ ความคับแค้นใจรุมเร้าจิตใจจนเสียงานเสียการ ตั้งจิตตนให้เป็นสมาธิกับปัจจุบัน เอาหน้าที่การงานที่กระทำเป็นสมาธิ เอาจิตจดกับงานให้ได้ แรก ๆ อาจยากสำหรับบางคน แต่ไม่นานก็จะทำได้ในที่สุด

ในยามว่างก็สวดมนต์ไหว้พระ หัดแผ่กุศลแผ่เมตตาให้เขาและผู้ที่มาก่อทุกข์ให้เรา ตัดความโกรธความเกลียดชังออกจากใจให้ได้

แรก ๆ อาจยากลำบากกับการทำใจ แต่จะค่อย ๆ เบาบางลงเป็นลำดับ ที่ให้ทำอย่างนี้ก็เพราะการแผ่เมตตาจะทำให้จิตเราเยือกเย็นลง เมื่อเยือกเย็นลงความสงบ สุขสงบก็จะตามมา ถึงตอนนั้น คุณจะเห็นอะไรต่อมิอะไรดีขึ้นอย่างแน่นอน

อีกประการที่อยากแนะนำก็คือ
เวลาทำสมาธิภาวนา ให้กำหนดลมหายใจเข้าออกจนจิตเริ่มนิ่งหรือโปร่งเบาขึ้นแล้ว ให้พิจารณากฎไตรลักษณ์ อันมี อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา เป็นปัญญา

พิจารณาความไม่เที่ยงแท้ทั้งหลาย ความไม่เที่ยงแท้แปรผันทั้งปวงคือความทุกข์จริงดังที่พระพุทธเจ้าทรงรับสั่ง หากท้ายสุดคืออนัตตา คือความไม่มีตัวตน ไม่มีอะไรเลย นอกจากจิตของตนที่เพ่งเพียรอยู่

การฝึกอย่างนี้จะลดไฟร้ายทั้ง ๑๑ กองนั้นลงไปเรื่อย ๆ และอาจมอดลงสิ้นในที่สุด ถึงไม่หมด แต่รับรองครับทุกข์ที่ว่าจะบรรเทาลงได้อย่างมาก